Իրանի ԱԳՆ ներկայացուցիչ. Թեհրանը հուսով է Լաչինի միջանցքի հարցի շուտափույթ լուծումը՝ երկխոսության միջոցով

«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնը ամփոփել ու հրապարակել է համառոտ տեղեկություններ նախորդ շաբաթվա ընթացքում Իրանի հետ կապված իրադարձությունների մասին.

«Իրանի ռազմական ոլորտի վերաբերյալ իրադարձություններ

• Իրանում ուրանի հարստացման մակարդակը հասել է ռեկորդային մակարդակի։ Իրանի ատոմային էներգիայի կազմակերպության ղեկավարը հայտնել է, որ ուրանի հարստացման հզորությունը հասել է երկրի միջուկային արդյունաբերության պատմության մեջ ամենաբարձր մակարդակին՝ ավելի քան երկու անգամ գերազանցելով նախորդ ցուցանիշները:

• Իրանը պատրաստ է վերադառնալ ՀԳՀԾ-ով ստանձնած պարտավորություններին։ Այս մասին հայտարարել է Արտաքին հարաբերությունների ռազմավարական խորհրդի ղեկավարը։  Նրա խոսքով՝ Թեհրանը հույս ունի, որ ՄԱԳԱՏԷ-ի փորձագետների այցը կլուծի բոլոր հարցերը։

• Պաղեստինցիները հարգանքի տուրք են մատուցել դիմադրության ճակատի մեծ հրամանատար, նահատակ Ղասեմ Սոլեյմանիի և նրա ընկերների հիշատակին՝ Գազայի ափին Պաղեստինի դրոշի կողքին բարձրացնելով Իրանի Իսլամական Հանրապետության սրբազան դրոշը։

• Իրանը ռազմածովային բազա կունենա Վենեսուելայում։ Ռազմական լրատվամիջոցի փոխանցմամբ Վենեսուելան կարող է թույլ տալ Իրանի ռազմածովային ուժերին մուտք գործել և օգտագործել իր նավահանգիստները ապագայում ռազմածովային բազա ստեղծելու համար:

• CENTCOM-ի ներկայացուցիչ գնդապետ Ջո Բուչինոն հայտնել է, որ իրանական անօդաչու թռչող սարքերը առաջադեմ են ու բարդության և տեխնոլոգիական հնարավորություններով չեն զիջում մի շարք անօդաչու թռչող սարքերին:

• France 24-ը հրապարակել է նոր կադրեր Քրդստանի ազատություն կուսակցության ահաբեկչական խմբավորման կենտրոնակայանի վրա Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի անօդաչու հրթիռային հարձակման պահից։

• Իրանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-մայոր Մոհամմադ Բաղերին հեռախոսազրույց է ունեցել Պակիստանի բանակի նոր հրամանատար,  գեներալ Ասիմ Մունիրի հետ։ Բաղերին շնորհավորել է իր գործընկերոջը նշանակման կապակցությամբ և կոչ արել հետագա զարգացնել համագործակցությունը պաշտպանության և անվտանգության ոլորտում։ Գեներալ-մայոր Բաղերին Պակիստանի բանակի նոր հրամանատարին հրավիրել է այցելել Թեհրան՝ ի պատասխան ստանալով Իսլամաբադ հրավեր։

• Ըստ Conflict Armament Research-ի, որը հետևում է հակամարտության գոտիներ զենքի և զինամթերքի մատակարարմանը, Ուկրաինայում խոցված իրանական մի քանի անօդաչու թռչող սարքերի բաղադրիչների 82%-ն արտադրվել է ԱՄՆ-ում կամ եվրոպական երկրներում: ԱՄՆ-ը, ըստ CNN-ի, սկսել է ուսումնասիրել բաղադրիչները, ինչի արդյունքում պարզել են, որ Իրանը ստացել է ամերիկյան և եվրոպական արտադրության մասեր՝ անօդաչու սարքերի ստեղծման համար։

•  Իրանի ռազմածովային ուժերի հրամանատար կոնտրադմիրալ Ալիռեզա Թանգսիրին հայտարարել է, որ Քաթարում անցկացվող Աշխարհի գավաթի ժամանակ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի նավատորմը իրականացրել է ավելի քան 2500 ծովային պարեկություն, 470 օդային պարեկություն և 850 անօդաչու պարեկություն՝ Պարսից ծոցի շրջակա ջրերում կայունությունն ու անվտանգությունը պահպանելու համար:

Իրանի ներքաղաքական զարգացումների մասին

•  Իրանցի դերասանուհի Տարանե Ալիդուստին, ով նկարահանվել է օսկարակիր «Վաճառողը» (2016) ֆիլմում, ձերբակալվել է Իրանում՝ հակաիրանական շարժումներին աջակցելու համար։

• Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) ռազմածովային ուժերը Պարսից ծոցում ձերբակալել են նավթատար նավ՝ 330 հազար լիտր մաքսանենգ վառելիքով, անձնակազմի 12 անդամների հետ միասին։

• Չինաստանին բաժին է ընկել Իրանի արտաքին առևտրի ընդհանուր ծավալի 30%-ն այս տարվա առաջին ութ ամիսներին։ Այսպես, Իսլամական Հանրապետության և Չինաստանի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալը նշված ժամանակահատվածում կազմել է 20,2 մլրդ դոլարի 23,03 մլն տոննա ապրանք։ Իրանից Չինաստան արտահանումը հասել է 20,27 մլն տոննայի՝ 10,4 մլրդ դոլարի։

• Ըստ Tasnim լրատվական գործակալության՝ սահմանապահ զորքերի հրամանատարն հայտնել է, որ Խուզեստան նահանգի սահմանապահների կողմից իրականացված խուզարկությունների ընթացքում հայտնաբերվել և առգրավվել է 23773 պարկուճ, M16 տիպի 33000 պարկուճ, գոտի պարկուճ և Կալաշնիկով, ինչպես նաև մաքսանենգներից մեկը սպանվել է, իսկ երկուսը ձերբակալվել են։

•  Իրանը նավթի արդյունահանումը հասցրել է օրական 3 միլիոն բարելի

• Թեհրանը հայտարարել է Մոսադի շահերից ելնելով գործող 4 խմբավորումների բացահայտման մասին։ Իրանի հետախուզության նախարարության տվյալներով՝ այս խմբավորումների բոլոր անդամները հայտնաբերվել և ձերբակալվել են։  Ենթադրվում է, որ Մոսադը ցանկանում էր օգտվել երկրում տիրող անկարգություններից՝ Իրանում ահաբեկչություններ կազմակերպելու համար։ Ձերբակալվածների թիվը չի նշվում։

• Իրանի տնտեսական աճը հասել է 3,6 տոկոսի։

•  Իրանի Կենտրոնական բանկի հայտարարության մեջ նշվում է, որ  Իրանական այս տարվա երկրորդ եռամսյակում (սկսվել է մարտի 21-ին) նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ՀՆԱ-ն 3,6%-ով ավելացել է։

Տարածաշրջանային ծրագրերի մասին

• Fars գործակալության փոխանցմամբ՝ 2231 բանաձեւը քննարկելու նպատակով Անվտանգության խորհրդի նիստում ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Ռոզմարի Դի Կարլոն ԱՄՆ-ին կոչ է արել չեղարկել Իրանի դեմ միջուկային պատժամիջոցները։ ՄԱԿ-ի պաշտոնյան նաև կոչ է արել Իրանին հետ կանգնել այն քայլերից, որոնք ձեռնարկել է այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը դուրս է եկել ՀԳՀԾ-ից:

• Ռուսաստանի վարչապետ Միխայիլ Միշուստինը հավանություն է տվել Իրանի հետ առողջապահության, բժշկական կրթության և գիտության ոլորտներում համագործակցության մասին համաձայնագրին։

• Ռուսաստանի էներգետիկայի նախարարն հայտարարել է, որ իրենք պատրաստ են համագործակցել Իրանի հետ գազատուրբինների համատեղ արտադրության առումով։ Այս շարժիչը հիմնված է General Electric J-85 շարժիչի վրա, որը նախատեսված է երկրի կործանիչների, այդ թվում՝ Kowsar կործանիչների և ուսումնական ինքնաթիռների սնուցման համար՝ 10 տոննա թռիչքի քաշի միջակայքում, և կարող է թռչել ծովից 50000 ֆուտ բարձրության վրա։ մակարդակով և հիդրոմեխանիկական տիպի է՝ ամբողջությամբ էլեկտրոնային FADEC համակարգով։

• Ռուսաստանը վեց բանտարկյալի է արտահանձնել Իրանին։

•  Ռուսաստանը և Իրանը կառուցում են նոր անդրմայրցամաքային առևտրային ուղի, որը ձգվելու է Եվրոպայի արևելյան եզրից մինչև Հնդկական օվկիանոս։  Երկարությունը կկազմի 3000 կիլոմետր: Երթուղին անհասանելի կլինի արևմուտքի ցանկացած միջամտության համար:

•  ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչության (ԿՀՎ) տնօրենը մտահոգություն է հայտնել Իրանի և Ռուսաստանի միջև աճող համագործակցության կապակցությամբ։ Ըստ Ուիլյամ Բերնսի, պետք է զգուշանալ ռուս-իրանական համագործակցությունը լիարժեք պաշտպանական գործընկերության վերածելուց։ Մոսկվայի և Թեհրանի պաշտպանական գործընկերությունը ազդել է, ու ազդում է Ուկրաինայում ուժերի հավասարակշռության վրա։

• Երիտասարդները հերթական անգամ Թեհրանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանատան դիմացի պատին նկարել են կարգախոսներ.«Լրտեսական որջը (Բրիտանական դեսպանատունը) պետք է փակվի»։

• Իրանի կառավարությունն անտեսել է դիվանագիտական   գերատեսչության պատից կարգախոսները հեռացնելու բրիտանական դեսպանատան խնդրանքը։ Արդյունքում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանն ու Թեհրանում դեսպանատան աշխատակիցները ստիպված են եղել իրենք ներկել պատը։

• Գերմանիան դեռևս Իրանի ամենամեծ առևտրային գործընկերն է Եվրոպայում։ Գերմանիայի Դաշնային վիճակագրական գրասենյակի կողմից վերջերս հրապարակված վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ 2022 թվականի հունվարից մինչև հոկտեմբերի վերջ Գերմանիան Իրան է արտահանել ավելի քան 1 միլիարդ եվրոյի ապրանք։ Այս վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը Իրանից ներկրել է մոտ 260 մլն եվրո ապրանք։

• Բելգիայի ԱԳՆ-ն կոչ է անում քաղաքացիներին լքել Իրանը։

• Զելենսկի հայտնել է, որ  Իրանը և Ռուսաստանը պետք է պատժվեն։ Վերջերս տեսաուղերձում Ուկրաինայի նախագահը կրկնել է Իրանի դեմ ուղղված իր հռետորաբանությունը և հայտարարել, որ վերջին հարձակման ժամանակ Ռուսաստանը օգտագործել է Ուկրաինայի վրա իրանական արտադրության «Շահեդ-136» անօդաչու թռչող սարքերով, ուստի Ռուսաստանն ու Իրանը պետք է համատեղ պատասխանատվություն կրեն։

• Բենյամին Նաթանյահուն հայտարարել է, որ իրենք պատրաստ են  հարկ եղած դեպքում  նաև հարձակվել Իրանի վրա, որպեսզի թույլ չտան, որ Իրանը ունենա միջուկային զենք։

• Իսրայելը չափազանց անհանգստացած է Լիբանանում Թեհրանի գործողություններով։ Թել Ավիվը մտահոգված է Բեյրութում շիական «Հըզբոլլահին» զենք փոխանցելու կապակցությամբ։  Այս մասին հայտնում է Al-Monitor լրատվական պորտալը՝ հղում անելով իսրայելական հետախուզության բարձրաստիճան պաշտոնյային։

• Բեյրութում Իրանի դեսպանն հայտարարել է, որ Թեհրանը հարգում է Լիբանանի ժողովրդի կամքը և չի միջամտում երկրի ներքին գործերին։ Իսլամական Հանրապետությունը երբեք չի շեղվում իր «կարմիր գծերից»։ Մեկնաբանելով միջուկային գործարքը՝ դիվանագետն հայտնել է, որ Իրանը միշտ պատրաստ է կայուն համաձայնության հասնել։  Բայց Թեհրանը միշտ ելնելու է Իրանի ժողովրդի սեփական շահերի ապահովումից։

• Իրանի և Նիկարագուայի ԱԳ նախարարները ստորագրել են համապարփակ համագործակցության փաստաթուղթ։ Ըստ Tasnim News-ի՝ մինչ համաձայնագրի ստորագրումը նախարարները քննարկել են երկկողմ, տարածաշրջանային եւ միջազգային մի շարք հարցեր։

• Իրանի ԱԳ նախարար հայտարարել է, որ Անդրկովկասի  աշխարհաքաղաքական  ներկայիս  սահմանների  պահպանումն անհրաժեշտություն է։

•  Իրանի ԱԳՆ ներկայացուցիչ Նասեր Քանանին հայտարարել է, որ Թեհրանը հանդես է գալիս Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև առկա բոլոր տարաձայնությունների խաղաղ լուծման օգտին և հուսով է Լաչինի միջանցքի հարցի շուտափույթ լուծումը՝ երկխոսության միջոցով: Միայն եռակողմ համաձայնությունների իրականացումը կարող է վերջ դնել վեճերին»: