Գիտնականները զգուշացնում են աման լվացող սպունգների անսպասելի վտանգների մասին
Հասարակություն
11:01 03/06/2026
Աշխարհ

Գիտնականները զգուշացնում են աման լվացող սպունգների անսպասելի վտանգների մասին

Խոհանոցային սպունգները ամանները լվանալիս միկրոպլաստիկներ են արտանետում։ Այս եզրակացությանն են հանգել Բոննի համալսարանի հետազոտողները, որոնք գնահատել են տարբեր տեսակի սպունգերի օգտագործման շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է Environmental Advances (EA) ամսագրում։

Խոհանոցային սպունգներն ամեն օր օգտագործվում են միլիոնավոր մարդկանց կողմից ամբողջ աշխարհում, սակայն դրանց ներդրումը միկրոպլաստիկ աղտոտման մեջ քիչ է ուսումնասիրված։ Այս բացը լրացնելու համար գիտնականները ուսումնասիրություն են անցկացրել՝ համատեղելով լաբորատոր փորձերը և Գերմանիայից ու Հյուսիսային Ամերիկայից կամավորների կողմից հավաքված տվյալները։

Մասնակիցները առօրյա տնային պայմաններում օգտագործել են սպունգերի երեք տեսակներից մեկը և գրանցել են դրանց օգտագործման առանձնահատկությունները: Հետազոտողները կշռել են սպունգերը օգտագործելուց առաջ և հետո՝ նյութի կորուստը որոշելու համար: Բացի այդ, լաբորատոր փորձարկումներ են անցկացվել ավտոմատացված SpongeBot համակարգի միջոցով, որը մոդելավորել է աման լվացման մեխանիկական լարվածությունները:

Պարզվեց, որ բոլոր փորձարկված սպունգները աստիճանաբար մաշվում են և միկրոպլաստիկ են արտանետում: Սպունգի կազմից կախված՝ տարեկան արտանետումները մեկ անձի համար տատանվում էին 0.68-ից մինչև 4.21 գրամ: Սակայն ավելի ցածր պլաստիկի պարունակությամբ արտադրանքները զգալիորեն ավելի քիչ մասնիկներ էին արտանետում:

Սակայն կյանքի ցիկլի վերլուծությունը ցույց տվեց, որ միկրոպլաստիկները շրջակա միջավայրին հասցվող վնասի հիմնական պատճառը չեն։ Ձեռքով աման լվացման ընդհանուր շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության 85-97%-ը պայմանավորված է ջրի սպառմամբ։

Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, ուսումնասիրության հեղինակները նշում են, որ կան մի քանի պարզ եղանակներ՝ շրջակա միջավայրի վրա սեփական հետքը նվազեցնելու համար: Ամանները լվանալիս ջրի սպառման կրճատումը կունենա ամենամեծ ազդեցությունը: Ավելին, գիտնականները խորհուրդ են տալիս ընտրել ավելի քիչ պլաստիկ պարունակությամբ սպունգներ և օգտագործել դրանք որքան հնարավոր է երկար՝ ռեսուրսների սպառումը և թափոնները նվազեցնելու համար:

 

Աղբյուրը`Panorama.am
Placeholder
Գիտնականները զգուշացնում են աման լվացող սպունգների անսպասելի վտանգների մասին