Ամորձատումը և ստերիլիզացումը երկարացնում են կյանքը. Պարզել են գիտնականները
Առողջություն
15:28 11/12/2025
Աշխարհ

Ամորձատումը և ստերիլիզացումը երկարացնում են կյանքը. Պարզել են գիտնականները

Օտահոյի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ վերարտադրողական ֆունկցիայի ճնշումը միջինը 10-20%-ով բարձրացնում է տարբեր տեսակների արուների և էգերի կյանքի տևողությունը։ Աշխատանքը հրապարակվել է Nature ամսագրում։

Օգտագործելով կենդանաբանական այգիներից և ակվարիումներից 117 կաթնասունների վերաբերյալ տվյալները՝ գիտնականները պարզել են, որ մշտական ​​հորմոնալ հակաբեղմնավորումը և վիրահատական ​​ստերիլիզացումը կապված են կյանքի տևողության 10-20%-ով երկարելու հետ: Ավելին, ազդեցությունը կախված էր պահման պայմաններից և միջամտության տարիքից։ Ողնաշարավորների ստերիլիզացման վերաբերյալ նախկինում հրապարակված աշխատանքի մետա-վերլուծությունը հաստատեց դրա ընդհանուր ազդեցությունը:

Գիտնականների կարծիքով, վերարտադրությունը միշտ ենթադրում է մեծ ֆիզիոլոգիական ծախսեր, և արտաքին միջավայրը կարող է մեծացնել կամ թուլացնել այդ ծախսերը:

«Տղամարդկանց մոտ վերարտադրողական ճնշումը նվազեցնում է մահացությունը ռիսկային վարքագծի պատճառով: Կանանց մոտ ավելի քիչ է հավանական մահվան դեպքեչը վարակներից հետ կապված, հավանաբար էներգիայի բեռի նվազման պատճառով, որը սովորաբար թուլացնում է իմունային համակարգը հղիության, լակտացիայի և սերունդների խնամքի ժամանակ», - ասում է Max Planck Institute for Evolutionary Anthrop-ից հետազոտության համահեղինակ Ֆերնանդո Կոլչերոն:

Գիտնականները նաև նշել են, որ արական սեռի մոտ կյանքի տևողության աճը նկատվել է միայն ամորձատումից հետո, այլ ոչ թե վազէկտոմիայից՝ կարևորելով սեռական հորմոնների դերը։ Վաղ տարիքում ամորձատումը ամենաուժեղ ազդեցությունն է ունեցել լաբորատոր կենդանիների մոտ, ինչպես նաև բարելավել է առողջությունը ծերության ժամանակ:

Կանանց մոտ կյանքի տևողությունը աճել է տարբեր տեսակի ստերիլիզացումից հետո, ինչը վկայում է վերարտադրողականության ընդհանուր ծախսերի նվազման, այլ ոչ թե առանձին հորմոնալ մեխանիզմի ազդեցության մասին: Ի տարբերություն արական սեռի, կանանց մոտ ազդեցությունը կախված չէր ստերիլիզացման տարիքից։

Հետազոտության հեղինակներն հավելել են, որ թեև ստերիլիզացումը երկարացնում է կյանքը, մարդկանց մոտ ստերիլիզացումը կարող է վատթարացնել որոշակի առողջական վիճակը ծերության ժամանակ: Այս բացահայտումները օգնում են բացատրել նման միջամտության պարադոքսը, կանայք ավելի երկար են ապրում, քան տղամարդիկ, բայց տարիքի հետ դառնում են ավելի խոցելի: Ուսումնասիրությանն անդրադարձել է «Գազետա ռու»-ն։

Աղբյուրը`Panorama.am
Placeholder