Ո՞ր դեպքում պետք է ստուգել վիտամին D-ի մակարդակը

Վիտամին D-ի թեման այսօր առավել քան արդիական է։ Հաշվի առնելով դրա նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը, ինչպես նաև վերջին տարիներին ուղեցույցներում կատարված փոփոխությունները՝ էնդոկրինոլոգ Սոնա Մաղաքյանն անդրադարձել է վիտամինի հետ կապված մի քանի կարևոր հարցերի։

Բազմաթիվ ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս, որ գոյություն ունի կապ վիտամին D-ի մակարդակի և մի շարք տարածված առողջական խնդիրների միջև՝ ներառյալ կմախքամկանային, նյութափոխանակային, սիրտ-անոթային, չարորակ, աուտոիմուն և վարակիչ հիվանդությունները։

Այս հանգամանքը նպաստել է վիտամին D-ի հավելումների լայն կիրառմանը և 25(OH)D-ի լաբորատոր հետազոտությունների հաճախացմանը։ 

Վիտամին D-ն կարևոր դեր ունի մարդու օրգանիզմում՝ աջակցելով ոսկրերի ամրությանը, իմունային համակարգի աշխատանքին և ընդհանուր առողջությանը։ Այն հաճախ անվանում են «արևի վիտամին», քանի որ մեր մաշկը այն սինթեզում է արևի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությամբ։ 

Վիտամին D-ի մակարդակի ստուգումը պարտադիր չէ բոլորի համար։ Անհրաժեշտությունը կախված է նրանից, թե որ ռիսկի խմբում է մարդը․

 Ցածր ռիսկ ունեցող մեծահասակներ
(առողջ մարդիկ, առանց քրոնիկ հիվանդությունների) – սովորաբար կարիք չկա կանոնավոր ստուգման։

 Բարձր ռիսկ ունեցողներ – ստուգումը կարող է օգտակար լինել, հատկապես եթե՝
• քիչ եք արևի տակ լինում
• ունեք որոշ հիվանդություններ
• կա կասկած, որ ընդունվող վիտամին D-ի հավելումները բավարար չեն

Բժշկի ցուցումով ստուգումը կարող է նշանակվել ցանկացած դեպքում, եթե բժիշկը դա համարում է անհրաժեշտ՝ ելնելով ձեր անհատական վիճակից։ 

Ովքե՞ր են բարձր ռիսկի խմբում

• Տարեցները
• Արևի ճառագայթների սահմանափակ ազդեցություն ունեցող անձինք
• Օստեոպորոզ ունեցող պացիենտներ
• Ներծծման խանգարումներ ունեցող պացիենտներ (օրինակ՝ որոշ աղիքային հիվանդությունների դեպքում)
• Որոշ դեղերի ընդունման դեպքում

Որքա՞ն է անհրաժեշտ

Ըստ միջազգային ուղեցույցների՝
• Մեծահասակների համար՝ մոտ 600–800 ՄՄ (IU) օրական
• Տարեցների համար՝ հաճախ կարող է պահանջվել ավելի բարձր դեղաչափ

Սակայն ճիշտ չափաբաժինը պետք է որոշվի անհատապես՝ բժշկի խորհրդատվությամբ և, անհրաժեշտության դեպքում, արյան հետազոտության հիման վրա։ 

Կարևոր խորհուրդներ
• Խուսափեք ինքնուրույն բարձր դեղաչափեր ընդունելուց 
• Հետևեք հավասարակշռված սննդակարգին 
• Վիտամին D-ի մակարդակը ստուգեք միայն անհրաժեշտության դեպքում՝ ըստ ռիսկի գնահատման

Վիտամին D-ն փոքր, բայց չափազանց կարևոր բաղադրիչ է մեր առողջության համար։ Նրա բավարար մակարդակը պահպանելը նպաստում է ոչ միայն ոսկրերի, այլև ամբողջ օրգանիզմի ճիշտ աշխատանքին։