ԱՄՆ-ն և Իրանը ստորագրել են հրադադարի համաձայնագիրը, սակայն Թրամփը չի բացառում հարձակումը

ԱՄՆ-ն և Իրանը հրապարակել են նախագահների կողմից ստորագրված ժամանակավոր համաձայնագրի տեքստը՝ պատերազմը դադարեցնելու վերաբերյալ, սակայն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը դեռևս սպառնում է վերսկսել հարձակումները և սպանել իրանցի պաշտոնյաներին, եթե նրանք չկատարեն իրենց պարտավորությունները։

«Ռոյթերզ»-ի փոխանցմամբ, Ֆրանսիայում այլ առաջնորդների հետ G7-ին մասնակցող Թրամփը նաև հետ վերցրեց Իրանին հարձակվելու իր հայտարարած առնվազն մեկ հիմնավորումը՝ ասելով, որ «անարդար» կլինի, որ Թեհրանը չունենա բալիստիկ հրթիռներ, մինչդեռ նախկինում խոստացել էր ոչնչացնել դրանք։

«Մենք նրանց ռմբակոծելու ենք, եթե նրանք խախտեն համաձայնագիրը», - մամուլի ասուլիսում ասել է Թրամփը Իրանի մասին։ «Ես չեմ ուզում, որ նրանք դա անեն։ Ես ուզում եմ, որ նրանք հարգեն համաձայնագիրը»։

ԱՄՆ նախագահը նաև իրանցիներին անվանել է «խելացի մարդիկ», քանի որ ԱՄՆ-ի և Իրանի բանակցողները աշխատում են առաջիկա 60 օրվա ընթացքում մշտական ​​​​հրադադարի վրա, որը, ըստ Թրամփի՝ կհանգեցնի խաղաղության Մերձավոր Արևելքում և կնվազեցնի նավթի գները։

Ավելի վաղ նա ասել էր. «Եթե ինձ դուր չգա, եթե նրանք լավ չպահեն իրենց, մենք կվերադառնանք նրանց գլխին ռումբեր նետելուն, լա՞վ»։

Իրանի առաջնորդները չեն անդրադարձել նոր սպառնալիքներին։ Համաձայնագրի ստորագրումը  համարվում են ԱՄՆ-ի և Իրանի նախագահի կողմից ստորագրված առաջինը 1979 թվականի Իսլամական Հանրապետության հիմնադրումից ի վեր։

«Այն ամենին, ինչին ձգտում էինք հասնել ռազմական գործողությունների միջոցով, մի քանի անգամ ավելի շատ բան ստացանք բանակցությունների միջոցով. դա նույնիսկ համեմատելի չէ», - պետական ​​հեռուստատեսությանն ասել է Իրանի գլխավոր բանակցող Մուհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը համաձայնագրի մասին, որը ներառում է իրանական միլիարդավոր դոլարների ակտիվների ապասառեցումը։

ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ձեռք բերված 14 կետից բաղկացած համաձայնագիրը, որը երկարաձգում է ապրիլին հայտարարված հրադադարը ևս 60 օրով, դրական արձագանք է ստացել G7-ի առաջնորդների կողմից։ Համաձայնագիրը վերաբերում է ոչ միայն Իրանի և ԱՄՆ-ի հարաբերություններին, այլև Լիբանանում ռազմական գործողությունների դադարեցմանը՝ հնարավորություն ստեղծելով վերջնական հրադադարի շուրջ բանակցությունների համար։

ԱՄՆ և Իրանի պաշտոնյաների փոխանցմամբ՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը և Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը թվային ստորագրությամբ հաստատել են հուշագիրը անգլերեն և պարսկերեն լեզուներով։ Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ փաստաթուղթն արդեն ուժի մեջ է մտել չորեքշաբթի օրվանից։

Հուշագիրը նախատեսում է ռազմական գործողությունների անհապաղ դադարեցում բոլոր ճակատներում, այդ թվում՝ Լիբանանում, Հորմուզի նեղուցում ծովային երթևեկության լիարժեք վերականգնում, Իրանի նավահանգիստների նկատմամբ ԱՄՆ շրջափակման վերացում, պատժամիջոցների չեղարկում, սառեցված ակտիվների ապաշրջափակում և հետպատերազմյան վերականգնման համար 300 միլիարդ դոլարի ներդրումային հիմնադրամի ստեղծում։

Համաձայնագրի շրջանակում Իրանը վերահաստատել է, որ չի ձգտի ստեղծել միջուկային զենք։ Երկիրը նաև համաձայնել է Միջազգային ատոմային էներգիայի գործակալության վերահսկողությամբ տեղում պահել իր հարստացված ուրանի պաշարները և մերժել է դրանք երկրից դուրս բերելու ամերիկյան առաջարկը։

Չնայած Թրամփի կոշտ հռետորաբանությանը, միջազգային դիտորդների մի մասը կարծում է, որ Վաշինգտոնը չի հասել իր նախապես հռչակած բոլոր նպատակներին։ Իրանի քաղաքական համակարգը պահպանել է իր դիրքերը, բարձր հարստացված ուրանի պաշարները մնացել են երկրում, իսկ բալիստիկ հրթիռային ծրագիրը չի վերացվել։

Փարիզում լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ Թրամփը նաև անդրադարձել է Իրանի հրթիռային ծրագրին՝ նշելով. «Ես ասում եմ, որ եթե այլ երկրներ ունեն դրանք, մի փոքր անարդար է նրանց համար չունենալը»։

G7-ի առաջնորդները, որոնք հանդիպել են Ֆրանսիայի Էվիան-լե-Բեն քաղաքում, ողջունել են համաձայնագիրը և կոչ արել անհապաղ հրադադար հաստատել նաև Լիբանանում։ Համատեղ հայտարարության մեջ ընդգծվել է, որ Իսրայելի և Իրանի կողմից աջակցվող «Հեզբոլլահի» միջև բախումները հազարավոր զոհերի և ավելի քան մեկ միլիոն տեղահանվածների պատճառ են դարձել։

Միևնույն ժամանակ, Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղային կասկածի տակ է դրել Շվեյցարիայում նախատեսվող պաշտոնական ստորագրման արարողության անհրաժեշտությունը՝ հայտարարելով.

«Քանի որ երկու նախագահներն արդեն ստորագրել են, ստորագրման արարողություն Շվեյցարիայում չի անցկացվի»։

Լիբանանում իրավիճակը շարունակում է լարված մնալ։ Չնայած մարտական գործողությունների ինտենսիվությունը նվազել է, դրանք ամբողջությամբ չեն դադարել։ Իսրայելը հայտարարել է, որ պահպանում է ուժ կիրառելու իրավունքը։

Թրամփը նաև հրապարակավ քննադատել է Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի գործողությունները Լիբանանում և նշել, որ Նեթանյահուն լավ մարդ է, բայց երբեմն մի փոքր ոգևորվում է։

Անդրադառնալով Լիբանանում Իսրայելի գործողություններին՝ ԱՄՆ նախագահը հավելել է. «Մենք մի փոքր վեճ ունենք Լիբանանի շուրջ»։

Ավելի ուշ Իսրայելը հայտնել է, որ Լիբանանի հարավում «Հեզբոլլահի» անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումների հետևանքով վիրավորվել է հինգ զինվոր։