Որքանո՞վ են անվտանգ հավելումները լյարդի համար. Պարզաբանել են մասնագետները

Մասնագետները զգուշացնում են, որ հավելումների չվերահսկվող օգտագործումը կարող է ոչ միայն օգուտ չտալ, այլև լուրջ վնաս հասցնել առողջությանը։ Այս մասին հայտնում է BBC-ն։

Վիտամիններ, հանքանյութեր, օմեգա-3, պրոբիոտիկներ, բուսական հավելումներ․ ժամանակակից մարդու առօրյայում սննդային հավելումները դարձել են գրեթե սովորական երևույթ։ Սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը, առողջ ապրելակերպի տարածվող միտումները և օրգանիզմը «օպտիմալացնելու» ցանկությունը շատերին մղում են ամեն օր մի քանի տարբեր հավելումներ ընդունելու։

«Which?» սպառողական կազմակերպության վերջին հարցման համաձայն՝ հարցվածների 76%-ը պարբերաբար օգտագործում է առնվազն մեկ հավելում, իսկ գրեթե յուրաքանչյուր հինգերորդը ամեն օր ընդունում է չորս կամ ավելի տարբեր հավելումներ։ Թեև որոշ դեպքերում դրանք կարող են կարևոր դեր ունենալ սննդանյութերի պակասը լրացնելու գործում, բժիշկներն ու սննդաբանները նկատում են հակառակ միտում՝ մարդիկ հաճախ հավելումները դիտարկում են որպես առողջության հիմնական աղբյուր՝ անտեսելով հավասարակշռված սննդակարգի կարևորությունը։

Մադրիդի Լա Պաս համալսարանական հիվանդանոցի գաստրոէնտերոլոգ բժիշկ Պեդրո դե Մարիա Պալարեսի խոսքով՝ աճում է այն հիվանդների թիվը, որոնք լյարդի վնասվածք են ստացել բուսական և սննդային հավելումների օգտագործման հետևանքով։ Հաճախ հիվանդները չեն էլ նշում հավելումների մասին՝ կարծելով, թե դրանք դեղամիջոցներ չեն։

ԱՄՆ-ում իրականացված ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ լյարդի վնասման դեպքերի շուրջ 20%-ը կապված է բուսական և սննդային հավելումների օգտագործման հետ։ Բարձր չափաբաժիններով հատկապես վտանգավոր կարող են լինել վիտամին A-ն, գլուտամինը, աշվագանդան և կանաչ թեյի խտացված քաղվածքը։ Չնայած լյարդը վերականգնվելու ունակություն ունի, երկարատև վնասումը կարող է հանգեցնել քրոնիկական հիվանդությունների զարգացման։

Մասնագետները նաև զգուշացնում են հավելումների սխալ համակցությունների մասին։ Օրինակ՝ մուլտիվիտամինի և վիտամին B6-ի առանձին հավելման միաժամանակյա օգտագործումը կարող է հանգեցնել չափից ավելի դեղաչափի, ինչը ժամանակի ընթացքում կարող է վնասել նյարդային համակարգը։ Երկաթի, կալցիումի և մագնեզիումի միաժամանակ ընդունումը կարող է խոչընդոտել դրանց արդյունավետ ներծծմանը։ Բացի այդ, A, D, E և K վիտամինները օրգանիզմում կուտակվելու հատկություն ունեն, ուստի դրանց ամենօրյա ընդունումը միշտ չէ, որ անհրաժեշտ է։

Միևնույն ժամանակ, որոշ բժիշկներ ընդունում են, որ ճիշտ ընտրված հավելումները կարող են օգտակար լինել։ Բրիտանացի վիրաբույժ և գիտական հաղորդավար դոկտոր Կարան Ռաջանի կարծիքով՝ հավելումները կարող են լրացնել սննդակարգի որոշ բացեր, սակայն յուրաքանչյուր հավելման արդյունավետությունն ու անվտանգությունը պետք է գնահատվեն գիտական ապացույցների հիման վրա։ Նրա խոսքով՝ կարևոր է հասկանալ, թե կոնկրետ ինչի պակաս ունի օրգանիզմը, այլ ոչ թե կուրորեն հետևել նորաձև միտումներին։

Սննդաբան Քրիստեն Ստավրիդիսը խորհուրդ է տալիս առողջ մեծահասակներին առաջնահերթություն տալ հավասարակշռված սննդակարգին, իսկ հավելումներ օգտագործել միայն անհրաժեշտության դեպքում։ Նրա խոսքով՝ նախքան որևէ հավելում ընդունելը, պետք է խորհրդակցել բժշկի հետ, ուսումնասիրել պիտակի վրա նշված օրական թույլատրելի չափաբաժինը և համոզվել, որ այն չի հակասում օգտագործվող դեղամիջոցներին։

Մասնագետների հիմնական ուղերձը պարզ է․ հավելումները կարող են օգտակար լինել, սակայն դրանք չեն կարող փոխարինել լիարժեք սննդակարգին։ Առողջության պահպանման համար կարևոր է ոչ թե հավելումների քանակը, այլ դրանց գիտակցված և հիմնավորված օգտագործումը։