Արաղչի. Պակիստանի և Քաթարի միջնորդությունը մեծ առաջընթաց է ապահովել Լիբանանի պատերազմը դադարեցնելու գործում

Իրանի Իսլամական Հանրապետության  արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին ներկայացրել է Իրանի և Միացյալ Նահանգների միջև Կատարի և Պակիստանի միջնորդությամբ ընթացող բանակցությունների արդյունքները, որոնք նպատակ ունեն վերջնականապես դադարեցնել փետրվարից ի վեր ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ սկսված պատերազմը։

Irna լրատվական գործակալության փոխանցմամբ՝ վաղ առավոտյան Արաղչին «X» սոցիալական կայքում գրառում էր արել՝ կից տեղադրելով Պակիստանի և  Քաթարի կողմից մեկ օր առաջ Շվեյցարիայի Բյուրգենշտոկ քաղաքում կայացած քառակողմ բանակցությունների առաջին փուլից հետո տարածված համատեղ հայտարարության լուսանկարը։

Արաղչին Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆի գլխավորած պատվիրակության կազմում էր: Կիրակի օրվա հանդիպումից առաջ պատվիրակությունը հայտարարել էր, որ բանակցությունները նպատակ ունեին ապահովել Իրանի և ԱՄՆ նախագահների կողմից մի քանի օր առաջ էլեկտրոնային եղանակով ստորագրված փոխըմբռնման հուշագրի  իրականացումը: Փոխըմբռնման հուշագիրը կոչ է անում դադարեցնել ռազմական գործողությունները բոլոր ճակատներում, այդ թվում՝ Լիբանանում:

«Պակիստանի և Քաթարի միջնորդությունը մեծ առաջընթաց է ապահովել Լիբանանի պատերազմը դադարեցնելու գործում: Նավթի և նավթաքիմիական արտահանումը չեղարկվում է, շրջափակումը վերացվում է, որոշ սառեցված ակտիվներ ազատվում են, և Իրանի համար մեկնարկում է վերակառուցման և զարգացման խոշոր ծրագիր: Առաջին իրական փորձությունը՝ Լիբանանում հակամարտությունների կարգավորման գործում»,-գրել է Արաղչին:

Associated Press-ի  փոխանցմամբ՝ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին նշել է՝ Պակիստանի և Կատարի միջնորդական ջանքերը նպաստել են կողմերի միջև փոխըմբռնման ձևավորմանը և ստեղծել հիմքեր՝ հակամարտության քաղաքական կարգավորման համար։

Բանակցություններին մասնակցել են ԱՄՆ-ի և Իրանի բարձրաստիճան պատվիրակությունները։ Թեև Վաշինգտոնը դեռևս պաշտոնական մեկնաբանությամբ հանդես չի եկել, Պակիստանը, Կատարը և Իրանը հաստատել են, որ բանակցությունների առաջին փուլն ավարտվել է և որոշակի արդյունքներ է տվել։

Ամենակարևոր ձեռքբերումներից մեկը եղել է հակամարտությունների դադարեցման վերաբերյալ համաձայնությունը։ Ըստ միջնորդ երկրների հայտարարության՝ «հակամարտությունների դադարեցման» կառույցը պետք է զբաղվի Լիբանանում ընթացող ռազմական գործողությունների վերահսկմամբ և հրադադարի պահպանման մեխանիզմների մշակմամբ։ Նախատեսվում է, որ գործընթացում կներգրավվի նաև Լիբանանի կառավարությունը։

Սակայն Լիբանանում իրավիճակը շարունակում է մնալ լարված։ Իսրայելի և Իրանի աջակցությունը վայելող «Հեզբոլլահ» շարժման միջև բախումները վերջին ամիսներին դարձել են տարածաշրջանային անվտանգության գլխավոր մարտահրավերներից մեկը։ Չնայած բանակցային առաջընթացին՝ դեռևս պարզ չէ, թե արդյոք ձեռք բերված պայմանավորվածությունները կբերեն ռազմական գործողությունների լիարժեք դադարեցման։

Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին ընդգծել է, որ բանակցությունների հաջողության գլխավոր չափանիշը հենց Լիբանանում հրադադարի հաստատումն է լինելու։ Նրա խոսքով՝ եթե կողմերին հաջողվի ստեղծել արդյունավետ մեխանիզմներ և ապահովել դրանց իրականացումը, ապա դա կարող է դառնալ տարածաշրջանում ավելի լայն խաղաղության գործընթացի սկիզբը։

Բանակցությունների ընթացքում քննարկվել են նաև Հորմուզի նեղուցի անվտանգությունը, նավագնացության ազատությունը և տարածաշրջանային կայունության ապահովման այլ հարցեր։ Սակայն կողմերը համաձայն են, որ Լիբանանի պատերազմը մնում է առաջնահերթ խնդիր, որի լուծումը կարող է ճանապարհ հարթել մնացած տարաձայնությունների հաղթահարման համար։

Դիվանագիտական աղբյուրների փոխանցմամբ՝ առաջիկա օրերին կշարունակվեն ավելի ցածր մակարդակի բանակցությունները, որոնց նպատակն է հստակեցնել հրադադարի պահպանման մեխանիզմներն ու քաղաքական պայմանավորվածությունների մանրամասները։ Միջնորդ երկրները հույս են հայտնել, որ սկսված 60-օրյա դիվանագիտական գործընթացը կհանգեցնի ոչ միայն Լիբանանում պատերազմի ավարտին, այլև տարածաշրջանում երկարաժամկետ կայունության հաստատմանը։