Չինաստանում հայտնաբերվել է աշխարհի ամենահին սաթը

Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի գիտնականները հյուսիսարևմտյան Չինաստանի ածխի հանքավայրերում հայտնաբերել են սաթի ամենահին հայտնի նմուշը: Այն մոտավորապես 385 միլիոն տարեկան է՝ մոտավորապես 65 միլիոն տարով ավելի մեծ, քան նախորդ ռեկորդակիրը: Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են Science Advances ամսագրում:

Գտածոն հայտնաբերվել է Միջին Դևոնի ապարներում: Հետազոտողները 10 կիլոգրամ ածխից արդյունահանել են 241 մանրադիտակային բեկորներ, որոնց չափերը տատանվում են 0.1-ից մինչև 1.5 միլիմետր: Մասնիկները հայտնաբերվել են միայն ուլտրամանուշակագույն լույսի միջոցով, որի ազդեցության տակ դրանք պայծառորեն լուսարձակել են: Հայտնում է «Գազետա.ռու»-ն։

Սկզբում գիտնականները վստահ չէին, թե արդյոք գործ ունեն սաթի հետ: Միայն մի շարք վերլուծություններից հետո, ներառյալ ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիան և զանգվածային սպեկտրոմետրիան, նրանք հաստատեցին, որ իրենց գտած նյութը ծառի բրածո խեժ է:

Ուսումնասիրության հեղինակների խոսքով՝ հայտնագործությունը փոխում է բույսերի էվոլյուցիայի մասին մեր պատկերացումները: Մինչ այժմ համարվում էր, որ բարդ խեժեր արտադրելու ունակությունը ի հայտ է եկել շատ ավելի ուշ և կապված է սերմնաբույսերի տարածման հետ: Սակայն նոր սաթը ձևավորվել է դեռևս դրանց հայտնվելուց առաջ, ինչը ցույց է տալիս, որ հին անոթային բույսերն արդեն իսկ ունեցել են պաշտպանիչ խեժ սինթեզելու մեխանիզմներ։

Հետազոտողները ենթադրում են, որ այդ ժամանակ խեժը ծառայում էր ոչ այնքան միջատներից պաշտպանության, որքան անտառային հրդեհներից, մակաբուծային սնկերից և այլ շրջակա միջավայրի գործոններից։

Գիտնականները կարծում են, որ այս հայտնագործությունը կարող է միակը չլինել։ Նրանք կարծում են, որ նույնիսկ ավելի հին սաթի նմուշները կարող են թաքնված լինել հին ածխային շերտերում և նստվածքային ապարներում, բայց իրենց մանրադիտակային չափերի պատճառով դրանք կարող էին նախկինում շփոթած լինեն սովորական օրգանական նյութի հետ։