Հայտնաբերվել է տղամարդկանց կյանքի տևողությունը կրճատող սննդային հայտնի հավելումը
Առողջություն
14:37 17/06/2026
Աշխարհ

Հայտնաբերվել է տղամարդկանց կյանքի տևողությունը կրճատող սննդային հայտնի հավելումը

Թիրոզին ամինաթթուն, որը հանդիպում է սպիտակուցային սննդամթերքներում և ներառված է բազմաթիվ սննդային հավելումների մեջ՝ ուղեղի կենտրոնացումը և աշխատանքը բարելավելու համար, կարող է կապված լինել տղամարդկանց կյանքի կևճատման հետ։ Նման եզրակացությանն են հանգել Հոնկոնգի և ԱՄՆ-ի գիտնականները։ Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են «Aging» ամսագրում։

Թիրոզինը և դրա նախորդը՝ ֆենիլալանինը, ամինաթթուներ են՝ նյութեր, որոնցից մարմինը սպիտակուցներ է կառուցում։ Դրանք հանդիպում են մսի, ձկան, ձվի, կաթնամթերքի և այլ սպիտակուցներով հարուստ սննդամթերքների մեջ։ Թիրոզինը նաև օգտագործվում է կարևոր նեյրոհաղորդիչների, այդ թվում՝ դոֆամինի, նորեպինեֆրինի և էպինեֆրինի սինթեզի համար, որոնք ազդում են տրամադրության, հիշողության, ուշադրության և սթրեսային արձագանքի վրա։

Որպեսզի որոշեն, թե արդյոք այս նյութերը կապված են երկարակեցության հետ, հետազոտողները վերլուծել են Մեծ Բրիտանիայի կենսաբանկ նախագծի ավելի քան 270,000 մասնակիցների տվյալները։ Բժշկական տեղեկատվությունից բացի, գիտնականներն օգտագործել են կամավորների գենետիկական տվյալները, ինչը թույլ է տվել նրանց գնահատել ոչ միայն վիճակագրական կապերը, այլև հնարավոր պատճառահետևանքային կապերը։

Նախնական վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ինչպես ֆենիլալանինի, այնպես էլ թիրոզինի ավելի բարձր մակարդակները կապված են մահվան ռիսկի բարձրացման հետ։ Սակայն, լրացուցիչ գործոնները հաշվի առնելուց հետո, միայն թիրոզինն է մնացել նշանակալիորեն կապված կյանքի կրճատման հետ։

Հետազոտության հեղինակների հաշվարկների համաձայն, այս ամինաթթվի բարձր մակարդակը կարող է տղամարդկանց կյանքի տևողությունը կրճատել գրեթե մեկ տարով։ Կանանց մոտ նմանատիպ կապ չի հայտնաբերվել։

Հետազոտողները նշում են, որ տղամարդկանց արյան մեջ թիրոզինի մակարդակն, միջին հաշվով, ավելի բարձր է, քան կանանց։ Հեղինակները կարծում են, որ սա կարող է լինել սեռերի միջև կյանքի տևողության տարբերության պատճառներից մեկը։

Թիրոզինի ծերացման վրա ազդելու ճշգրիտ պատճառը մնում է չպարզված։ Գիտնականների կարծիքով, հնարավոր բացատրություններից մեկը դրա կապն է ինսուլինային դիմադրության հետ՝ մի վիճակ, որի դեպքում բջիջները ավելի քիչ արդյունավետ են արձագանքում ինսուլինին։ Ինսուլինային դիմադրողականությունը համարվում է 2-րդ տիպի շաքարախտի, սրտանոթային հիվանդությունների և տարիքային այլ խանգարումների կարևոր ռիսկի գործոն։

Մյուս վարկածը վերաբերում է թիրոզինի ազդեցությանը մարմնի սթրեսային արձագանքները կարգավորող համակարգերի վրա։ Այս մեխանիզմների երկարատև խափանումները տեսականորեն կարող են ազդել երկարատև առողջության վրա։

Գիտնականների կարծիքով, արդյունքները պահանջում են հետագա ստուգում։ Ապագայում հետազոտողները պլանավորում են պարզել, թե արդյոք սննդակարգի փոփոխությունները կամ այլ միջոցառումները կարող են անվտանգ կերպով նվազեցնել թիրոզինի մակարդակը և ազդել ծերացման գործընթացի վրա։

Աղբյուրը`Panorama.am
Placeholder
Հայտնաբերվել է տղամարդկանց կյանքի տևողությունը կրճատող սննդային հայտնի հավելումը