ԱՄՆ-ն Իրանից պահանջում է հրապարակավ երաշխավորել Հորմուզի նեղուցի անվտանգությունը
Քաղաքական
12:54 11/07/2026
Աշխարհ

ԱՄՆ-ն Իրանից պահանջում է հրապարակավ երաշխավորել Հորմուզի նեղուցի անվտանգությունը

ԱՄՆ-ն ցանկանում է, որ Իրանը հրապարակավ հայտարարի Հորմուզի նեղուցի բաց լինելու մասին և պարտավորվի դադարեցնել առևտրային նավերի վրա կրակ բացելը։ Այս պահանջը ներառված է այսօր Օմանում նախատեսված բանակցությունների օրակարգում։

Ամերիկյան լրատվամիջոցների փոխանցմամբ, անանուն պաշտոնյաները հայտնել են, որ Թեհրանը Դոնալդ Թրամփի խորհրդականներին մասնավոր կերպով ընդունել է, որ նավերի վրա կրակոցները սխալ են եղել՝ միաժամանակ պատասխանատվությունը վերագրելով երկրի ներսում գործող «մոլորված» կոշտ գծի խմբավորմանը։

Թրամփը հայտարարել է, որ կողմերը համաձայնել են շարունակել բանակցությունները՝ չնայած Հորմուզի նեղուցում այս շաբաթ տեղի ունեցած բախումներին, որոնք Սպիտակ տունը գնահատել է որպես հրադադարի խախտում։

Իրանի արտգործնախարար Աբբաս Արաքչին իր հերթին նշել է, որ Թեհրանը կատարել է հրադադարի վերաբերյալ իր պարտավորությունները և մեղադրել է ԱՄՆ-ին պայմանավորվածությունը խախտելու մեջ։

Հունիսին ԱՄՆ-ն և Իրանը ստորագրել էին հրադադարի համաձայնագիր, որի համաձայն Իրանը պարտավորվել էր նպաստել առևտրային նավերի անվտանգ անցմանը։ Ամերիկացի պաշտոնյաները հայտնել են, որ Իրանը բանակցությունների ընթացքում ընդունել է տեղի ունեցած սխալը և պատրաստակամություն հայտնել շարունակել երկխոսությունը։

Բանակցություններին ԱՄՆ-ի կողմից կմասնակցեն փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը, պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն, հատուկ դեսպանորդ Սթիվ Ուիթկոֆը և Ջարեդ Քուշները, իսկ իրանական պատվիրակությունը կգլխավորի Աբբաս Արաքչին։ ԱՄՆ-ն նաև պահանջում է, որ Իրանը հրապարակավ հաստատի նեղուցի անվտանգությունն ու ընդունի, որ առևտրային նավերի վրա կրակոցները սխալ էին։ Միաժամանակ Կատարի պատվիրակությունը մեկնել է Իրան՝ Հորմուզի նեղուցում լարվածությունը նվազեցնելու շուրջ բանակցություններ վարելու նպատակով։

Թրամփը Truth Social-ում գրել է, որ Իրանը խնդրել է շարունակել բանակցությունները, սակայն ընդգծել է, որ Վաշինգտոնը Թեհրանին հայտնել է՝ հրադադարը ավարտված է։ Նա նաև կոշտ արձագանքել է իր դեմ հնարավոր մահափորձի վերաբերյալ տեղեկություններին՝ հայտարարելով, որ նման հարձակման դեպքում ԱՄՆ-ն կործանարար պատասխան կտա։

Այս շաբաթ ամերիկյան լրատվամիջոցները հաղորդել էին,  որ Իսրայելը Վաշինգտոնին փոխանցել է հետախուզական տվյալներ Իրանի կողմից Թրամփի սպանության հնարավոր ծրագրի մասին։ Միևնույն ժամանակ, Պարսից ծոցի շրջանում լարվածությունը պահպանվում է. երեք առևտրային նավ հարվածվել են Օմանի ջրերով անցնելիս, իսկ Իրանը շարունակում է պնդել, որ անվտանգ է միայն իր վերահսկողության տակ գտնվող երթուղին։ Կողմերը, սակայն, շարունակում են աշխատել հրադադարի պահպանման և Հորմուզի նեղուցի ապագա կառավարման շուրջ համաձայնության հասնելու ուղղությամբ։

Աղբյուրը`Panorama.am
Placeholder