Չնայած ԱՄՆ–Իրան նախնական համաձայնությանը, Իսրայելը պատրաստ չի խաղաղության

Երկուշաբթի օրը Միացյալ Նահանգները և Իրանը հայտարարել են նախնական համաձայնության հասնելու մասին, որը նախատեսում է երկարաձգել կողմերի միջև անկայուն հրադադարը և աստիճանաբար վերականգնել նավագնացությունը Հորմուզի նեղուցով։ Սակայն փաստաթուղթը դեռ չի հրապարակվել, և դրա իրականացման ժամկետները մնում են անորոշ։ Այս մասին հայտնում է Associated Press-ը։

Համաձայնության կարևոր կետերից մեկը վերաբերում է ռազմավարական նշանակություն ունեցող Հորմուզի նեղուցի վերաբացմանը, որի փակումը վերջին ամիսներին խաթարել էր համաշխարհային էներգամատակարարումները և առաջացրել գների կտրուկ աճ։ Չնայած առաջընթացի մասին հայտարարություններին՝ կողմերը նշում են, որ նավագնացության սահմանափակումները կարող են շարունակվել մինչև վերջնական ստորագրումը։

Բանակցային գործընթացը միջնորդել է Պակիստանը, իսկ վերջնական փաստաթղթի ստորագրումը նախատեսվում է առաջիկա հանդիպումների ընթացքում՝ ներառյալ քննարկումներ Դոհայում, Կատարում։

Միաժամանակ տարածաշրջանային լարվածությունը շարունակում է բարձր մնալ։ Իսրայելի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ երկիրը չի պատրաստվում դուրս գալ Լիբանանի որոշ տարածքներից, որտեղ շարունակվում են ռազմական գործողությունները ընդդեմ Իրանի կողմից աջակցվող «Հեզբոլլահ» զինված խմբավորման։ Իսրայելը նաև հայտարարել է, որ կշարունակի պատասխանել ցանկացած սպառնալիքի՝ անկախ ԱՄՆ–Իրան բանակցություններից։

Լարվածությունը հատկապես սրվում է այն պայմաններում, երբ համաձայնության հաջողությունը կախված է նաև Լիբանանում ընթացող ռազմական զարգացումներից։ Վերջին հարվածները և փոխադարձ պատասխան գործողությունները մտահոգություն են առաջացրել, որ գործընթացը կարող է կրկին կանգ առնել։

Թեհրանը պնդում է, որ ցանկացած երկարաժամկետ համաձայնագիր պետք է ներառի ռազմական գործողությունների դադարեցում նաև Լիբանանում, մինչդեռ Իրանը և Միացյալ Նահանգները համաձայնության կյանքի կոչման համար նախատեսել են 60-օրյա ժամկետ՝ միջուկային ծրագրի և հարստացված ուրանի պաշարների վերաբերյալ վերջնական որոշումների համար։

Միջազգային արձագանքը հիմնականում դրական է՝ համաշխարհային առաջնորդները ողջունել են հնարավոր դեէսկալացիան, սակայն զգուշացնում են, որ իրավիճակը մնում է խիստ փխրուն և կարող է արագ փոխվել՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի շարունակվող հակամարտությունները։